Το τέρας του πολέμου καταπίνει τις οικονομίες του Κόλπου - Επιστρέφει το φάντασμα της ύφεσης

Aπό τις εξαγωγές ενέργειας μέχρι τον τουρισμό, οι οικονομίες των κρατών του Περσικού Κόλπου βρίσκονται σε κίνδυνο λόγω της παρατεταμένης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν έχει εξαπολύσει συνεχείς επιθέσεις κατά των κρατών του Κόλπου, ισχυριζόμενο ότι στοχεύει στρατιωτικές βάσεις που χρησιμοποιούν οι Ηνωμένες Πολιτείες για τον πόλεμο.
Οι χώρες του Κόλπου αρνούνται αυτούς τους ισχυρισμούς, χαρακτηρίζοντας τις επιθέσεις άδικες.
Οι επιθέσεις έχουν αναστατώσει την παραγωγή ενέργειας και έχουν προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στον τουρισμό και τις μεταφορές, θέτοντας την περιοχή σε κίνδυνο από οικονομικές ζημιές αντίστοιχες με αυτές του Πόλεμου του Κόλπου 1990-1991.
Ο Khaled Almezaini, αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικών και Διεθνών Σχέσεων στο Zayed University στο Ντουμπάι, εξηγεί στο Al Jazeera: «Οι διακοπές στην αεροπορία, τον τουρισμό, τις εμπορικές διαδρομές και τις εξαγωγές ενέργειας, μαζί με αυξημένα ασφάλιστρα και κόστη μεταφοράς, σημαίνουν ότι η περιοχή πιθανώς χάνει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια καθημερινά».

Μείωση παραγωγής πετρελαίου και κίνδυνος ελλείψεων

Μετά από δύο εβδομάδες πολέμου, η οικονομική επίπτωση είναι ήδη σοβαρή.
Οι παραγωγοί πετρελαίου της Μέσης Ανατολής μείωσαν την ημερήσια παραγωγή από 21 εκατ. βαρέλια σε 14 εκατ. βαρέλια λόγω του κλεισίματος του Στενού του Hormuz.
Σε περίπτωση που τα εμπορικά πλοία συνεχίσουν να αποφεύγουν τη διώρυγα λόγω των απειλών του Ιράν, η παραγωγή μπορεί να πέσει έως τα 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως, προειδοποιεί η Rystad Energy.
Παρά την δήλωση του Donald Trump ότι «πολλές χώρες» είναι έτοιμες να βοηθήσουν στην ασφάλεια της διώρυγας, καμία κυβέρνηση δεν έχει επιβεβαιώσει συμμετοχή, ενώ αρκετές έχουν αποκλείσει την αποστολή πολεμικών πλοίων.

Εξάρτηση από το πετρέλαιο και τουρισμό

Παρά την οικονομική διαφοροποίηση των τελευταίων δεκαετιών, τα μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας Κόλπου (GCC) – Κατάρ, Κουβέιτ, Μπαχρέιν, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ομάν – βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην παραγωγή πετρελαίου για περίπου το ένα τέταρτο του ΑΕΠ τους.
Ο Yesar Al-Maleki, αναλυτής του MEES, επισημαίνει ότι το Κατάρ, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα λόγω περιορισμένης πρόσβασης σε διαδρομές εξαγωγής που παρακάμπτουν το Στενό.
Αντίθετα, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν επενδύσει σε υποδομές που επιτρέπουν μερική παράκαμψη του στενού, όπως ο East-West Pipeline και ο αγωγός προς Fujairah.
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι αν ο πόλεμος διαρκέσει μέχρι τέλη Απριλίου, το ΑΕΠ του Κατάρ και του Κουβέιτ θα μπορούσε να μειωθεί κατά 14%, ενώ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Σαουδικής Αραβίας κατά 5% και 3% αντίστοιχα.

Τουρισμός και Αεροπορικές Διακοπές

Ο πόλεμος έχει πλήξει και τον τουρισμό, έναν τομέα που αντιστοιχεί στο 11% του ΑΕΠ των GCC. Κλεισίματα εναερίων χώρων προκάλεσαν 37.000 ακυρώσεις πτήσεων μόνο από 28 Φεβρουαρίου έως 8 Μαρτίου.
Στις 16 Μαρτίου, οι αρχές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων προχώρησαν σε προσωρινό πλήρες κλείσιμο του εναέριου χώρου, μετά από επίθεση με drone σε κοντινό αποθετήριο καυσίμων του Διεθνούς Αεροδρομίου του Ντουμπάι.
Η Emilie Rutledge, καθηγήτρια οικονομικών στο The Open University, τονίζει: «Οι ακυρώσεις συνεδρίων, αθλητικών γεγονότων και κρατήσεων τουριστών μέσα σε δύο εβδομάδες θα προκαλέσουν τεράστιο κόστος για τον τουριστικό και ξενοδοχειακό κλάδο».

Προοπτικές και Κίνδυνοι

Ο Al-Maleki προειδοποιεί ότι αν ο πόλεμος συνεχιστεί, οι οικονομικές επιπτώσεις μπορεί να συγκριθούν με εκείνες της πανδημίας ή ακόμη και με τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991.
Ο Almezaini θεωρεί ότι μια πλήρης ύφεση στον Κόλπο είναι απίθανη λόγω των μεγάλων δημοσιονομικών αποθεμάτων, αλλά η πιθανότερη προοπτική είναι πιο αδύναμη ανάπτυξη και καθυστερημένη ανάκαμψη, ιδιαίτερα για τις μεγαλύτερες οικονομίες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία.
«Αν οι εντάσεις αποκλιμακωθούν σχετικά γρήγορα, η περιοχή είναι καλά προετοιμασμένη για γρήγορη επιστροφή στη δραστηριότητα», καταλήγει ο Almezaini.

www.bankingnews.gr